Verslag en bijeenkomst 1 oktober 2015


Of je het nu Halftime of Kort en hevig noemt: wil je projecten snel en met minder hinder uitvoeren, dan is goede en tijdige afstemming met alle stakeholders is het halve werk. De voordrachten tijdens de Halftime Tribunebijeenkomst op 1 oktober in de gemeente Amsterdam gaven daarvan treffende voorbeelden. Er waren veel belangstellenden. Hieronder een impressie.

Kosten en baten bij werken in de stad
Marten Klein, directielid van het Ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam (IBA) en gastheer van deze Halftime Tribune, begon met toe te geven dat hij Halftime tot voor kort niet kende. Dat wil niet zeggen dat het gedachtengoed van Halftime heel nieuw is voor zijn organisatie. Ook in de hoofdstad wil men werkzaamheden zo efficiënt mogelijk en met minder hinder uitvoeren. Als onderbouwing van de keuzes die daarbij gemaakt moeten worden, wordt bij steeds meer projecten een MKBA uitgevoerd. Een maatschappelijke kosten/batenanalyse die bijv. de voordelen van snelle uitvoering voor de één, afweegt tegen de nadelen daarvan voor de ander, zoals verkeershinder en omzetverlies van winkeliers. Klein: ‘We moeten die analyse nog op een slimmere manier gaan uitvoeren bij de manier van uitvoeren meer samenwerken met degene die het bouwt. En we kijken naar gemeenten als Rotterdam en Den Haag, hoe zij het aanpakken’.

Bredere ambitie
Geert-Jan Verkade van SBRCURnet maakte duidelijk dat Halftime verder gaat en breder is dan alleen routinematige projecten in de buitenruimte sneller uitvoeren. De ambities gaan verder dan dat: innovatie, minder fouten maken, minder overlast veroorzaken, de CO2-uitstoot verminderen. Dat levert maatschappelijke meerwaarde en het is goed voor het imago van de bouwsector. ‘Halftime draait om het vinden van het optimum van maatschappelijke waarde en kosten. Maar ook om een betere samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Het vertrouwen dat daarvoor nodig is, komt echter niet vanzelf. In verband daarmee is op initiatief van MKB-bedrijven in de Rijnmond een convenant voor open samenwerking met opdrachtgever gemeente Rotterdam tot stand gekomen’.

Reconstructie Josselin de Jonglaan Rotterdam
Namens de drie betrokken aannemers gaf Sietse Hoogenes van Van Dijk-Maasland een overzicht van dit werk, dat in 2014/2015 werd uitgevoerd. Doelstelling van de opdrachtgever was de uitvoering van dit werk (volgens UAV-gc bestek, met EMVI, waaronder Halftime) met 10 kalenderweken te verkorten. De strategie van de aannemer was veel te investeren in de voorbereiding, instructie van het personeel en het omgevingsmanagement. Die investering betaalt zich uit tijdens de uitvoering, zo is hier gebleken. Een stakeholdersmeeting voorkwam bijvoorbeeld misverstanden met vervoerbedrijf RET en met het plaatselijke benzinestation. De inzet van een omgevingsmanager die ter plaatse bekend was is zeer waardevol geweest bij het project. Communicatie met alle betrokkenen, waaronder een barbecue met de bewoners, is hier cruciaal geweest. Hoogenes: ’Zorg voor een open communicatie, met de omgeving, want je hebt niets te verbergen. En overleg in een vroeg stadium met nutsbedrijven in verband met kabels en leidingen’.

Product als uitgangspunt voor ontwerp en aanleg
De uitvoering van infraprojecten is een kwestie van goed samenspel van opdrachtgever en opdrachtnemer. Daarbij moet echter de rol van de toeleverancier niet worden vergeten, zo stelde Eric de Groot van De Hamer beton rioleringen. Leveranciers van prefab beton hebben doorgaans een ruim assortiment van producten, en daarbij is het van belang het product te kiezen dat het beste past in het betreffende project. De Groot pleitte er dan ook voor de toeleverancier een grotere rol te kunnen bij ontwerp en uitvoering. Ook ging hij in op de principes van LEAN werken zoals die in de betonindustrie worden toegepast. Bij deze werkwijze, bij Toyota voor het eerst op grote schaal toegepast, gaat het erom de werknemers zelf oplossingen te laten aandragen voor zaken die beter kunnen; 20-25% kostenbesparing in projecten is volgens de literatuur haalbaar. LEAN draait echter niet alleen om efficiëntie, maar ook veiligheid en arbo zijn erbij gebaat als werknemers meer invloed krijgen op hun werkproces.

Omgevingsmanagement in Amsterdamse praktijk
Er is zo weinig mogelijk aan het toeval overgelaten bij de renovatie en herstructurering van de Ceintuurbaan en –brug in Amsterdam. Uitgangspunten van de werkzaamheden waren o.a. minimale overlast en maximale bereikbaarheid van woningen en winkels in deze drukke oost-west verbinding. De operatie, die in 2016 wordt voltooid omvat ook de vervanging van de totale ondergrondse infrastructuur. Om de overlast te minimaliseren, is onder het motto ‘kort en hevig’ afgelopen zomer de brug inclusief tramsporen vervangen. Een operatie die volgens omgevingsmanager Hans Groot is verlopen zonder klachten van omwonenden, ondanks de nachtelijke werkzaamheden. Aan het omgevingsmanagement en afstemming met de bewoners wordt dan ook veel aandacht besteed, evenals een betrouwbare planning. Enkele geleerde lessen: begin vroeg aan coördinatie kabels en leidingen, communiceer slim en tijdig en werk aan je relatie met de omgeving!

Zuiderkruis Rotterdam
Dit kruispunt bij de Maashaven in Rotterdam is in de zomer van 2015 geherstructureerd om de capaciteit ervan te vergroten. Dat is nodig vanwege met de toekomstige afsluiting van de Maastunnel. De werkzaamheden aan het tramspoor, de verkeerslichten (VRI’s), de riolering en de verharding, incl. het verleggen van de waterkering, zijn in de zeer korte tijd van 1 maand uitgevoerd. Deze kortdurende overlast was overeenkomstig de wens van de bewoners. Volgens projectleider Jelle van Atten was het een spannend project: projecten moeten bijv. een jaar van tevoren worden aangemeld, waardoor de opdracht nog maar net op tijd kwam. Het project is tijdens de bouwvakvakantie uitgevoerd. Voordeel daarvan is 20-30 % minder verkeer, maar nadeel kan zijn dat het loket van de vergunningverlenende instanties gesloten is. Dat is volgens Van Atten meteen een geleerde les: zorg voor tijdig overleg met alle vergunningverleners.

Lees meer over het open convenant MKB Rijmond